Bilal Altuntas 
Yunanistan’ın önde gelen gazetelerinden Kathimerini, Türkiye’nin Libya’daki diplomatik ve askerî etkisini ele alan dikkat çekici bir analiz yayımladı. Gazetenin yazarı Vasilis Nedos, 1 Kasım tarihli “Kandiye (Girit) bekliyor, Bingazi kaynıyor” başlıklı yazısında, Türkiye ile BAE’nin Libya’nın birleşik ordusunun yeniden yapılandırılması sürecinde önemli rol üstlendiğini belirtti.
Habere göre, Ankara’nın Libya’nın doğusundaki Halife Hafter yönetimiyle geliştirdiği ilişkiler, Doğu Akdeniz’deki güç dengelerini değiştirirken Yunanistan, Mısır ve İsrail‘in bölgedeki nüfuz arayışlarını da zorlaştırıyor.
KİMLER ÖNE ÇIKIYOR?
Kathimerini’nin analizine göre Bingazi’deki siyasi gelişmelerin başlıca kazananları Türkiye ve BAE oldu. İki ülkenin, Libya’nın birleşik ordusunun yeniden yapılandırılması görevini birlikte üstlendiği ileri sürüldü.
Gazete, Libya ordusunun üst düzey komutanlarından Saddam Hafter‘in, Türkiye-Libya deniz yetki alanları mutabakatının Bingazi‘deki Temsilciler Meclisi tarafından onaylanması sürecinde etkili olduğunu yazdı.
Gazete, Ankara’nın Saddam Hafter’e birleşik Libya’nın gelecekteki cumhurbaşkanlığı konusunda destek vadettiğini de iddia etti. Ancak ülkenin kabileler ve yerel güç merkezleri arasında bölünmüş yapısının, özellikle Misrata’daki muhalefetin, bu ihtimali zorlaştırdığı belirtildi.
Gazetenin aktardığı bu siyasi vaat ve askerî düzenlemelere ilişkin iddialar bağımsız olarak doğrulanmış değil.
YUNANİSTAN, MISIR VE İSRAİL KAYBETTİ
Kathimerini, Türkiye’nin Bingazi’deki diplomatik kazanımlarının üç ülkeyi doğrudan etkilediğini yazdı.
Gazetenin aktardığına göre, Yunanistan açısından en önemli gelişme, Türkiye-Libya deniz yetki alanları mutabakatının Bingazi yönetimince onaylanması oldu. Mısır ise Türkiye’nin Libya’nın doğusundaki askerî etkisinin kendi sınırlarına kadar genişlemesinden rahatsızlık duyuyor.
İsrail‘in de Halife Hafter ve oğullarıyla temaslarına rağmen Bingazi’de beklediği nüfuzu oluşturamadığı ileri sürüldü.
Nedos, Hafter ailesinin farklı ülkelerle yürüttüğü müzakerelerde pazarlık gücünü etkili biçimde kullandığını belirtti.
FRANSIZ GEMİSİ GİRİT’TE DEMİRLİ
Türkiye-Libya yakınlaşmasının etkilediği bir diğer başlık, Yunanistan ile Güney Kıbrıs arasındaki Büyük Deniz Bağlantısı (GSI) elektrik bağlantı projesi.
Kathimerini’ye göre, deniz tabanında araştırmalar gerçekleştirecek Fransız Abeille Marengo gemisi, Girit’in Kandiye Limanı’nda bekliyor. Araştırmaların başlaması için ilgili NAVTEX duyurusunun yayımlanması gerekiyor.
Nedos, bu konudaki gelişmelerin Paris ile Ankara arasında son haftalarda yürütülen diplomatik temasların sonuçlarını göstereceğini yazdı. Fransa’nın projedeki şirketlerinin çıkarlarıyla Yunanistan’ın pozisyonu arasında denge kurmaya çalıştığı belirtildi.
TÜRKİYE KRİTİK ORTAK
Analizde, Avrupa Birliği’nin Türkiye-Libya deniz yetki alanları anlaşmazlığında Yunanistan’ı desteklemesine rağmen Ankara’yı bölgesel krizlerin çözümünde vazgeçilmez bir ortak olarak değerlendirdiği aktarıldı.
Kathimerini’nin diplomatik kaynaklarına göre Türkiye, hem Ukrayna’da barışın sağlanması hem de İran ve Basra Körfezi’nde yaşanabilecek yeni krizlerin yönetilmesi açısından kilit konumda bulunuyor.
Gazete, ABD’deki ara seçimler ve İran çevresinde yeniden askerî çatışma yaşanması ihtimalinin Türkiye’nin bölgesel ağırlığını daha da artırabileceğini değerlendirdi.
ATİNA’NIN STRATEJİK ENDİŞELERİ
Nedos, Türkiye’nin Mavi Vatan yaklaşımına ilişkin yasa hazırlıklarının Atina’da yakından izlendiğini belirtti. Haberde, Deniz Kuvvetleri Komutanı Oramiral Ercüment Tatlıoğlu‘nun deniz gücünün stratejik önemini vurgulayan makalesine de dikkat çekildi.
Yunan kaynaklar, Atina’nın son yıllarda silahlı kuvvetlerini güçlendirme kararında Türkiye’nin deniz gücünü geliştirmesinin önemli rol oynadığını ifade etti.
Analizde ayrıca Yunanistan’ın Orta Doğu politikasının büyük ölçüde İsrail ve Mısır’la ilişkilerine dayandığı, ancak bu iki ülkenin de Bingazi’deki gelişmeleri Atina’nın beklentileri doğrultusunda yönlendiremediği belirtildi.
Nedos, Libya’daki siyasi parçalanmışlığın Türkiye’nin kazanımlarını kalıcı hale getirmesini zorlaştırabileceğini, bunun da Yunanistan’a yeni diplomatik fırsatlar sunabileceğini değerlendirerek yazısını tamamladı.
